Allergeneninformatie is een verplicht onderdeel van voedselinformatie. Stoffen die allergieën of intoleranties kunnen veroorzaken, moeten duidelijk vermeld worden en extra opvallen in de ingrediëntenlijst, bijvoorbeeld vetgedrukt.

Deze allergenen staan vastgelegd in bijlage II van de Europese Verordening (EU) nr. 1169/2011.

Kruisbesmetting werkt anders. Dat gaat om allergenen die onbedoeld in een product terecht kunnen komen. De vermelding daarvan is niet verplicht, maar vrijwillig. Dit gebeurt via PAL, Precautionary Allergen Labelling, een waarschuwing zoals ‘kan pinda bevatten’.

Belangrijk hierbij: vrijwillige informatie mag nooit misleidend zijn en moet gebaseerd zijn op aantoonbare, wetenschappelijke onderbouwing.

PAL is dus geen ‘voor de zekerheid’-melding, maar een onderbouwde waarschuwing.

Wat verandert er in het allergenenbeleid per 2026?

Met het nieuwe beleid wil de overheid duidelijkheid creëren voor consumenten én wildgroei in waarschuwingen voorkomen.

Vaste formuleringen voor PAL

De bewoording van waarschuwingen is nu vastgelegd. Toegestane formuleringen zijn:

• ‘Kan [allergeen] bevatten’
• ‘Niet geschikt voor [allergeen]’

In de praktijk wordt vooral de eerste variant gebruikt, bijvoorbeeld: ‘kan pinda bevatten’.

De bekende zin ‘kan sporen van … bevatten’ is niet meer toegestaan. Dit voorkomt verwarring bij consumenten.

Specifieke regels voor noten en gluten

Het nieuwe beleid gaat ook dieper in op hoe je allergenen benoemt.

Noten moeten specifiek benoemd worden

De wettelijk vastgestelde noten zijn:

Amandel, hazelnoot, walnoot, pecannoot, cashewnoot, pistachenoot, paranoot en macadamianoot.

Pinda’s vallen hier niet onder en moeten altijd apart benoemd worden.

Wat betekent dit in de praktijk?

• Benoem de specifieke nootsoort waar mogelijk
• ‘Kan noten bevatten’ mag alleen als alle notensoorten betrokken zijn
• ‘Kan andere noten bevatten’ mag als er al een noot als ingrediënt in zit

Gluten moeten correct omschreven worden

Bij gluten geldt:

• Specificeer waar mogelijk het graan: tarwe, rogge, gerst of haver
• Is dat niet bekend? Dan mag je ‘kan glutenbevattende granen bevatten’ gebruiken
• ‘Kan gluten bevatten’ is niet toegestaan, omdat gluten geen officieel allergeen is volgens de wet.

Een opvallende nuance: ‘Kan glutenvrije haver bevatten’ mag wél, omdat haver ook andere allergene eiwitten kan bevatten.

Wanneer mag je géén PAL gebruiken?

PAL mag alleen gebruikt worden als er een aantoonbaar risico is.

Zonder deze onderbouwing is een waarschuwing niet toegestaan. Dit voorkomt dat etiketten ‘volgeplakt’ worden met waarschuwingen die niet relevant zijn.

Uitzonderingen op het beleid

Het beleid geldt voor alle voorverpakte levensmiddelen. Maar er zijn uitzonderingen.

Niet-voorverpakte producten

Denk aan vers bereide producten in winkels of horeca.

Hier geldt:

• Allergeneninformatie moet beschikbaar zijn op de verkoopplek
• Kruisbesmetting hoeft niet vermeld te worden
• Verplichte uitsplitsing van noten en graanproducten

Ambachtelijke voorverpakte producten

Voor deze groep is er een versoepeling. Als je kunt aantonen dat kruisbesmetting mogelijk is, mag je PAL gebruiken, ook als de referentiedosis niet wordt overschreden.

Een risicobeoordeling blijft wel nodig om dit te onderbouwen.

Let op: gebruik altijd consistente allergeneninformatie op etiketten. Verschillen tussen taalversies op één verpakking zijn niet toegestaan.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Werk je met voedsel, bijvoorbeeld in de horeca, productie of catering? Dan heeft dit beleid directe impact op jouw werkwijze.

Denk aan:

• Etikettering en recepturen
• Risicoanalyses
• Kennis van medewerkers
• Communicatie richting gasten of klanten

Goede kennis van allergenen is geen nice-to-have, maar essentieel voor veiligheid.

Behoefte aan gratis (registratie)formulieren downloaden die je helpen bij het opstellen van je huisregels, bij het werken in de keuken en bij je Leermeesterschap? Klik hier!

Kijk voor meer informatie op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)